صنایع دستی, صنایع دستی ایران, صنایع دستی کرمان, همه چیز در باره ی کرمان

معرفی طرح های اصیل پته کرمان

صنایع دستی کرمان

مترجم

 صنایع دستی کرمان

معرفی صنایع دستی پته

طرح ها و نقشه های اصیل در پته

نقش و تصویر به عنوان پر قدرت ترین زبان ارتباطی مردم به حساب می آید.برای دسته بندی طرحها و نقشهای پته از چهار دسته اصلی می توان نام برد:1- نقوش گیاهی2- نقوش هندسی و انتزاعی3-نقوش کتیبه ای4-نقوش پرندگان.در ذیل  به معرفی هر کدام از طرحها می پردازیم.

  1. نقش های گیاهی

بیشترین نقوش گیاهی بکار رفته در پته ی کرمان نقش بته و گل می باشد.که بسیاری از گل های آن را می توان در خانه های سنتی کرمانیان مشاهده کرد.از این رو می توان هنرمندان کرمانی را مشتاق ترین هنرمندان به طبیعت و گل و گیاه به حساب آورد.و دلیل این ادعا هم تقشهای گل و بته  بکار رفته در قالیها و پته های کرمان است.

نقشهای گیاهی شامل

  • نقش درختی

 می توان نقشهای جانوری و پرنده ای نظیر طوطی،طاووس،بلبل ، آهو و سرو گلدانی را نام برد.طرح های درختی نقشی از یک درخت کامل است که به طرح درخت زندگی مشهور است.درخت به صورتی است که از ساقه شروع شده و به برگ های سبز و زیبایی منتهی می شود.

فضاهای خالی  بین شاخ و برگ درخت با گلهای رنگی زیبایی طراحی می شوند که باعث جذابیت کار می شود و همچنین زیبایی آن را دو چندان می کند.

  • بته بادامی

بته ای شبیه بادام است.یا همان سرو خمیده است.

  • بته قهر و آشتی:

در این طرح دوبته،پشت به هم قرار می گیرند.و این طرح اغلب در حاشیه پته استفاده می شود.

  • طرح گل و گلدان:

تیز طرحی زیبا و دلپسند است  و طرح گلدانی است که به شاخه های گل مزین شده است.اغلب برای حاشیه پته بصورت ردیف های موازی مورد استفاده قرار می گیرد.

  • بته مادر و بچه

:این طرح ونقش پته از دو بته بزرگ و کوچک تشکیل شده است که اغلب بته کوچک در کنار بته بزرگ و یا در و بچه درون آن قرار گرفته است.طرح بته مادر و بچه به چهار صورت در پته ها دوخته می شود.

  1. بته بزرگ و دو بته کوچک(دو قلو)
  2. نوع دیگر بته مادر و بچه طوری طراحی شده اند که، در دو طرف بته بزرگ دو بته کوچک که کاملاشبیه هم هستند قرار گرفته است.این طرح از بته مادر و بچه اغلب به صورت بزرگ در مرکز پته قرار می گیرد.
  3. بته مادر و بچه به صورت سوار بر هم قرار گرفته اند.یعنی بته مادر بر روی چهار بته که دو به دو به یک اندازه مساوی هستند قرار می گیرند.
  4. بته کوچک(بچه) طوری قرار می گ که قسمتی از آن داخل بته بزرگ (مادر) قرار گرفته است.(بته نفوذی)

طرح و نقش پته چهار بته که اغلب در رومیزیهای چهار گوش کاربرد دارد و بدین صورت است که چهار بته در چهار گوشه آن و یک ترنج در وسط طرح قرار می گیرد.حاشیه های آن گل های ریزی وجود دارند که در چند ردیف دوخته می شوند.

در گذشته از بقچه برای گذاشتن لباس و یا در جهیزیه ی عروس استفاده می شده است.از آنجاکه در ایام قدیم در منازل شخصی حمام وجود نداشت ،لباسهای عروس را داخل بقچه ای پته ای می گذاشتند و عروس را با ساز و آواز تا درب حمام همراهی می کردند.

نقوش هندسی و انتزاعی

از جمله نقشهای هندسی و  انتزاعی در پته می توان به  طرح  های با زوبندی و ترنج اشاره کرد. طرح بازوبندی به طرحی گفته می شود که به صورت دو بازو به هم وصل شده اند و بیشتر در حاشیه پته قار می گیرد.اغلب نقش بکار رفته در طرح بازوبندی لوزی های ظریف و ساده است.

طرح ترنج که اغلب به شکل دایره است و در مرکز پته قرار می گیرد.ترنج یادآور خانه های قدیمی و باغ های کهن است.وشاید به همین علت نام دیگر آن حوض است.

نقوش کتیبه ای

نقوش کتیبه ای که در پته دوزی مورد استفاده قرار می گیرد نقش محراب است.از نظر محققان نقشهای محراب ریشه در آئین مهر دارند.محراب جای نیایش و پرستش است.اغلب طرح های محرابی با طرح درخت زندگی همراه هستند.

نقوش پرندگان

نقشهای حیوانی بکار رفته در پته ،اغلب شامل بلبل،طوطی،طاووس است که هم در زمینه  و هم در حاشیه پته قرار می گیرند.طرح پرندگان گاه بر روی درخت زندگی و یا در دو طرف آن و یا در کنار گل ها دیده می شود.

 

امروزه طرح هایی غیر از طرح های اصیل پته وارد این هنر شده اند.بهتر است طرح های معروف و اصیل پته را در اینجا با هم مرورکردیم. اغلب به دلیل ورود دختران و زنان مهاجر افغانی به این حرفه سبب گردیده تا این هنر اصالت خود را از دست بدهد.

 

 

پته با نقش سنتی قهر و آشتی

پته رومیزی طرح بته قهر و آشتی

 

پته با طرح ترنج

پته طرح ترنج

 

پته با طرح بته جقه

طرح پته بته جقه دو سر

 

 

 پته با نقش سنتی

پته طرح مادر و بچه

 

  •  

 

 

پته کرمان با نقش گلدان

پته طرح گلدان

 

 

پته بر چه اساس قیمت گزاری می شود

تعداد سوزنهای زده شده به پارچه تراکم پارچه را نشان می دهد و برای هر سانتی متر مربع پارچه بین70 تا 100 سوزن زده می شود. هر چقدر تراکم پته و سوزنهای زده شده بیشتر باشد قیمت پته افزایش می یابد.پته دوزی  وقت و حوصله ی زیادی می طلبد.

و  مصداق بارز صبر وحو صله ی مردم دیار کریمان است و  این هنر همانند یک فرش دستباف می باشد. و می تواند همچون نگینی در منزل شما برای همیشه بدرخشد. یا بهترین هدیه برای عزیزان شما باشد.

تولید پته در کرمان از دوره ی پادشاه افشار رشد چشمگیری پیدا کرد،بطوریکه لباسهای نادر شاه افشار از پته ای لیمویی رنگ دوخته شده بود.مشهورترین پته ی موجود،مربوط به روکش قبر ابا عبداله الحسین(ع) که به رنگ سبز می باشد.

وهمچنین روکش قبر شاه نعمت اله ولی که در ماهان کرمان می باشد.و اکنون در موزه آستان شاه نعمت اله ولی نگهداری می شود.تاریخ دوخت این پته،سال 1285 هجری است.

موارد استفاده ی پته:

تابلو و تزئین منزل و یا سفره و رومیزی و یا طرح پرده .که طرح پرده در سایزهای 80*280 و یا 100*350 با طرح های درختی و یا سرو تهیه می شود. همچنین طرح بالش،روتختی ،پشتی،سرمه دان،کوسن ،کیف پول،جلد قرآن،کراوات،جلد آئینه،رو لحافی،زیر لیوانی ،جعبه ی دستمال کاغذی و اواع لباس اشاره کرد.که همه اینها می تواند هدیه ای مناسب برای عزیزترین شما باشد.

 

 

 

 

صنایع دستی کرمان پته
رانر پته ای

پته رانر درختی نگین دوزی

نوشته های مرتبط

پاسخی بگذارید